Column FJ: Het Spui in gerommeld
AlgemeenIn Hollands straatbeeld net zo gewoon als de Kerkstraat of de Willem Alexanderlaan; Spui. Vanaf de middeleeuwen een soort doortrekker van de haven om het slik weg te spoelen.
Soms intact gebleven maar meestal herinnert alleen de straatnaam aan die voorziening. Het havenkanaal van Middelharnis kreeg in 1895 een schutsluis. Zo werd het Spui overbodig en gedempt. Middelharnis ontwikkelt zich een eeuw lang aan de andere kant van de Diek. Daardoor mocht de open ruimte er verloren bij blijven liggen met scharrelfuncties als parkeer- en kermisterrein.
Met de samenvoeging tot één eiland ontstaan er twee machtsconcentraties. Op de kop van het eiland neemt de exploitatie van strand en duinen grote vlucht en krijgt toerisme industriële vormen. Middelharnis/Sommelsdijk meet zich stadse spatsies aan; megastores langs een rondweg, dure villawijken. Het havenkwartier wordt aangepakt waar alles dat oud en vervallen was, nostalgisch wordt opgeleukt. Op plekken met uitzicht komen wanstaltige flatgebouwen. In het vervallen visserskwartier komt veryupping op gang en doen gepimpte krotten astronomische prijzen. Stedelijke ontwikkelingen kennen ook keerzijden; leeglopende winkelgebieden, verwaarloosde sociale woningbouw én een massief verkeersinfarct. Met al haar ambities riep deze gemeente in 2015 een prijsvraag uit; wie heeft er een lollig idee voor het Spuiplein? En nu de grootste moeite om de prijs uit te keren. Met zoveel functies ten behoeve van het winkelgebied, als parkeren en lossen passen er maar weinig woningen op. Waar in Oude-Tonge moeiteloos op eenzelfde areaal tientallen woningen verrijzen, past hier slechts een handje vol. Hoe duur je ze ook maakt, er moet altijd geld bij. Via een boekhoudige truuk kwam de rekening van het nieuwe parkeerterrein al op andermans bordje. Ik hoor het de wethouder nog zeggen ‘de bodemvervuiling zal wel meevallen’; weer een miljoentje tekort. Vorige stemming was spannend; 14 tegen en 17 voor. De gemeenteraad mag donderdag opnieuw beslissen; niets doen is ook een optie.
