Gemeente werkt aan de toekomst met nieuwe omgevingsvisie

Middelharnis - Tot na middernacht boog de gemeenteraad zich afgelopen donderdag over diverse agendapunten. De meeste tijd werd in beslag genomen door de Omgevingsvisie. Dat ging niet zonder slag of stoot.

Door Jacquelien Wielaard

De gemeente Goeree-Overflakkee heeft een nieuwe Omgevingsvisie opgesteld.
Sinds 2024 geldt de Omgevingswet. Daarin zijn 26 wetten voor ruimte, milieu, water, natuur en bouwen samengevoegd tot één wet.

De omgevingsvisie is verplicht volgens de Omgevingswet en vormt de basis voor toekomstige plannen en regels. De gemeente gaat de visie elke twee jaar bekijken en waar nodig aanpassen, zodat zij actueel blijft en blijft aansluiten bij de wensen van de samenleving.

Inhoud
In deze visie staat hoe het eiland zich tot 2050 moet ontwikkelen op het gebied van wonen, natuur, energie, landschap en bereikbaarheid. De visie geeft richting aan de toekomst, met 2035 als belangrijke tussenstap.

De omgevingsvisie is geen bouwplan. Het laat zien welke keuzes de gemeente wil maken en welke kwaliteiten van het eiland men wil beschermen. Het traject is al gestart in 2023. De visie is onder andere tot stand gekomen door het verzamelen van informatie tijdens bijeenkomsten en via enquêtes met inwoners, ondernemers en organisaties.

Motie CDA, TOG en SGP - gelijkwaardige bescherming van historische kernen
Deze motie beoogt het erfgoed op het eiland beter te beschermen en de unieke identiteit van de dorpen gelijk te waarderen. Op dit moment zijn slechts enkele kernen beschermd, terwijl veel andere dorpsharten even waardevol zijn. Door een gelijk speelveld te creëren, wordt gewerkt aan het behoud van de geschiedenis én de toekomstwaarde van de dorpen.
De motie werd aangenomen (unaniem).

Motie D66, VVD en PvdA – Maritiem cluster
Indieners vroegen het college om bij de uitwerking van de Omgevingsvisie extra aandacht te geven aan het maritieme cluster in Stellendam. De raadfracties wijzen op het grote economische belang van de haven en de problemen in de visserij, UFA en het Scheepvaart en Transport College. Door veranderingen in defensie en de groei van offshore windenergie ontstaan nieuwe kansen. Het college wordt gevraagd duidelijk te maken wat ‘specialisatie’ betekent en actief te onderzoeken welke nieuwe maritieme en aanverwante sectoren kunnen bijdragen aan werkgelegenheid, onderwijs en een sterke toekomst voor de haven.
De motie werd verworpen.

Motie D66, TOG, VVD en CDA – bebouwing polders
Grote delen van het buitengebied – met name de oudste aanwaspolders en zandpolders – worden uitgesloten voor woningbouw. Volgens indieners kan dit het vinden van geschikte bouwlocaties onnodig bemoeilijken, terwijl er juist behoefte is aan meer woningen. Men vindt dat ook aan de randen van dorpen ruimte moet blijven voor woningbouw. Het college wordt daarom opgeroepen om woningbouwinitiatieven te blijven onderzoeken en bij voorstellen duidelijk aan te geven hoe cultuurhistorische waarden zijn meegewogen, zodat de gemeenteraad daar zelf een afweging over kan maken.
De motie werd aangenomen.

Motie PvdA, D66 en ChristenUnie – programma natuurherstel
Partijen vinden dat natuur in de Omgevingsvisie te beperkt wordt gezien als iets dat vooral in natuurgebieden plaatsvindt. Volgens de indieners is natuur een basiskwaliteit van de hele leefomgeving: in dorpen, tuinen, akkers, dijken en watergangen. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om deze basiskwaliteit actief te beschermen en te verbeteren, mede vanwege Europese verplichtingen voor natuur, water, lucht en stikstof. Indieners stellen daarom dat natuur een eigen thematische uitwerking verdient binnen de Omgevingsvisie. Het college wordt opgedragen een apart Programma Natuur(herstel) toe te voegen, waarin de gemeente vastlegt hoe zij de natuurkwaliteit op het hele eiland gaat versterken.
De motie werd verworpen.

Amendementen
De Omgevingsvisie is een lijvig document van ruim 100 pagina’s. Partijen dienden dan ook veel amendementen in (voorstel tot toevoegen, schrappen of vervangen van bestaande tekst – red.)
Een greep uit de aangenomen amendementen met betrekking tot woningbouw: prioriteit woningbouwlocatie Oude-Tonge wordt Heerenpolder i.p.v. Capelleweg (ingediend door CDA, TOG, GAAN); Extra woningbouwgroei voor alle kernen i.p.v. vooraf aangewezen kernen (ingediend door CDA ); en bouwen voor eigen jeugd (ingediend door TOG, SDP, VVD).

‘Breed gedragen visie?’
Even leek men af te stevenen op wat men noemt ‘een breed gedragen visie’ maar SGP en ChristenUnie gooiden roet in het eten met hun amendement ‘zondagsrust’ waarin zij voorstelden onderstaande (aangepaste) tekst toe te voegen aan de uitgangspunten van de omgevingsvisie:
‘De zondagsrust is onlosmakelijk verbonden met de identiteit en de hechte sociale structuur van Goeree-Overflakkee, wat bijdraagt aan het welzijn van onze inwoners en de aantrekkingskracht van het eiland. Bij nieuwe ontwikkelingen vormt het behoud van deze specifieke eilandkwaliteit een belangrijk uitgangspunt.’

Stemverklaringen
Het amendement werd aangenomen met 15 voor en 13 tegen, gevolgd door diverse stemverklaringen. En dat had grote gevolgen voor de besluitvorming over de Omgevingsvisie.
Verlegh (D66) gaf aan nu niet meer in te kunnen stemmen met de Omgevingsvisie, ondanks de voor D66 vele positieve elementen in het plan.
Kom (TOG) gaf aan eveneens niet meer te kunnen instemmen met de Omgevingsvisie en sprak zijn ergernis uit over het feit dat ‘tot tien minuten geleden er sprake was van een breed gedragen visie’ die nu door het amendement ‘zondagsrust’ om zeep werd geholpen.
Grinwis (PvdA) wees op de reeds bestaande nota zondagsrust en had geen begrip voor de actie van de SGP.

Nijssen (GAAN) sprak ook van een zeer teleurstellende uitkomst na alle inspanningen.
Weydema (VVD) sprak woorden van gelijke strekking: ‘Geen instemming van de VVD voor de Omgevingsvisie omdat het amendement een te grote beperking met zich meebrengt.’
Jochems (CDA) die als enige van de CDA-fractie tegen het amendement had gestemd zag ook de brede steun voor de visie als sneeuw voor de zon verdwijnen door wat hij noemde ‘een populistisch amendement’.

Van den Berg (ChristenUnie), mede-indiener van het amendement, probeerde het belang ervan te onderbouwen: ‘De zondagsrust is heel belangrijk voor een groot deel van de inwoners.’ Ook poogde zij het effect van de toevoeging te nuanceren: ‘Het gaat om een uitgangspunt, niet om een verbod.’ Maar daar maakte Nijssen (GAAN) bij interruptie korte metten mee. De Omgevingsvisie is immers richtinggevend voor toekomstig beleid. Van de zijde van de SGP bleef het stil.

Alhoewel het chagrijn zich liet vertalen in stemgedrag werd de (geamendeerde) Omgevingsvisie toch aangenomen. Met 15 stemmen voor en 14 tegen.