Gemeenteraad stelt Programmabegroting 2026 vast

De gemeenteraad heeft de Programmabegroting 2026 vastgesteld. Daarmee zijn ook de financiële vooruitzichten voor de jaren 2027 tot en met 2029 als voorgenomen beleid aangenomen. Een belangrijk onderdeel van deze begroting is de inzet van de Reserve kapitaallasten voor investeringen in onderwijshuisvesting en toekomstige projecten.

Door Jacquelien Wielaard

Inhoud raadsvoorstel: Vanaf 2026 trekt de gemeente € 22,2 miljoen uit de reserve om meerdere projecten uit het Integraal Huisvestingsplan (IHP) te financieren. Het gaat om: De Oranje Nassauschool in Nieuwe-Tonge, Basisschool Albert Schweitzer in Stad aan ’t Haringvliet, De Multifunctionele Accommodatie (MFA) in Sommelsdijk (vanaf 2028). Door deze inzet worden jaarlijks € 555.130 aan kapitaallasten gedekt.
Vanaf 2028 wordt het resterende deel van de reserve, € 17,18 miljoen, gebruikt voor toekomstige IHP-projecten of investeringen in het zwembad. Dit levert een extra dekking op van € 429.621 per jaar.
De begroting en bijbehorende meerjarenraming geven daarmee richting aan de investeringen en keuzes voor de komende jaren.

Tijdens de begrotingsbehandeling lieten de politieke partijen uiteenlopende geluiden horen.

SGP
De SGP benadrukte het belang van een evenwichtige verdeling van lasten, onder meer door aandacht te houden voor stijgende waterschapslasten. De partij pleitte ervoor plannen altijd te toetsen op nut, noodzaak en betaalbaarheid, en om reserves niet structureel te gebruiken. Ook moet de gemeente inwoners beter betrekken bij grote keuzes.

CDA
Het CDA keek terug op resultaten die al zijn behaald en riep het gemeentebestuur op om zich sterker in te zetten voor meer financiële steun vanuit Den Haag.

GAAN
GAAN stemde niet in met de begroting. De partij waarschuwde voor structurele tekorten zonder structurele dekking, wat volgens hen “een hypotheek voor de volgende generatie” betekent. Volgens Gaan koopt de begroting tijd maar geen toekomst, en is er behoefte aan een duidelijker plan en visie.

TOG
TOG wees erop dat verschillende aangenomen moties nog te weinig zijn uitgewerkt. Ook vindt de partij dat er te weinig gebeurt op het gebied van woningbouw, onder meer in Achthuizen.
TOG wil ook voorkomen dat financiële problemen worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.

PvdA
De PvdA toonde zich trots op plannen en behaalde resultaten, zoals het IHP, maar pleit voor meer vaart in de bouw van betaalbare woningen en de realisatie van een woonfonds  (motie van september 2024). Ook stelde de partij vragen over de inzet van middelen binnen het sociaal domein m.b.t. de reserve sociaal domein.

ChristenUnie
De ChristenUnie wil voorkomen dat mensen buiten de boot vallen en waarschuwde daarvoor. Verder vroeg men meer aandacht voor biodiversiteit en klimaat. Ook ziet men graag meer aandacht voor de kerkgebouwen op het eiland. Daarnaast wil de partij minder terughoudendheid bij het aanspreken van de reserve sociaal domein.

Groep Jan Zwerus
Zwerus vond dat er te veel politieke slogans en te veel focus op klimaat in de programmabegroting zijn opgenomen. Verder pleitte hij voor betere dienstverlening aan inwoners, zoals snellere afhandeling van vragen, en riep hij op om terug te keren naar kerntaken en zo te besparen op personeelskosten.

D66
D66 stelde dat te veel plannen en keuzes worden doorgeschoven en vroeg zich af of het ambitieniveau van de gemeente nog wel past bij de financiële ruimte. Daarnaast vindt de partij dat de gemeente eerst kritisch moet kijken naar de eigen uitgaven voordat lasten worden verhoogd.

VVD
De VVD heeft vooral gekeken naar de grote lijnen van de begroting en mist hierin een visie en herstelplan voor de komende jaren. Men benadrukte het belang van zelfredzaamheid van inwoners en pleitte voor het vergroten van draagvlak, participatie en transparantie.

Golv
Golv riep op tot duidelijkere communicatie richting inwoners vooral over het nieuwe zwembad en het nieuwe gemeentekantoor. Volgens de partij is voor veel inwoners niet duidelijk dat deze projecten noodzakelijk zijn en niet duurder dan men aanneemt. Daarnaast vroeg Golv aandacht voor de verkeerssituatie rondom scholen.

Er werden verschillende moties ingediend. Hieronder een kort overzicht.

Hondenbelasting
TOG, GAAN, CDA, SDP en VVD willen niet opnieuw in discussie over de eerder afgeschafte hondenbelasting. Volgens de indieners ondermijnt een heroverweging het besluit uit 2022 en zorgt het voor onrust onder inwoners. Het college wordt verzocht de hondenbelasting afgeschaft te laten en mogelijke passages over herinvoering uit toekomstige begrotingen te schrappen. Deze motie werd verworpen.

Enecogelden
TOG, GAAN, CDA, SDP en VVD vragen het college de resterende Eneco-gelden vanaf 2026 in te zetten voor investeringen in onderwijs en het toekomstige zwembad. In totaal gaat het om ruim € 39 miljoen. Het grootste deel wordt vanaf 2026 gebruikt voor scholen in Nieuwe-Tonge, Stad aan ’t Haringvliet en Sommelsdijk; vanaf 2028 moet het resterende bedrag beschikbaar komen voor de bouw van een nieuw zwembad. De motie werd met een ruime meerderheid aangenomen.

Zuiderdiep (zwembad Stellendam)
De fracties van ChristenUnie, SDP en TOG willen een einde aan de onrust over een eventuele sluiting van zwembad ’t Zuiderdiep in Stellendam. Het college wordt verzocht duidelijk uit te spreken dat het zwembad open blijft.  Het zwembad is recent nog vernieuwd en speelt een belangrijke rol voor inwoners en toeristen. De motie werd aangenomen.

Toeristenbelasting
De toeristenbelasting moet de komende jaren stapsgewijs omhoog, vinden TOG en SDP. Gezien de tarieven in omliggende gemeenten wordt voorgesteld om het tarief in 2026 te verhogen naar € 2,00 per persoon per nacht, oplopend naar € 2,50 in 2028. Daarna moet de maatregel geëvalueerd worden. Deze motie werd verworpen.

OKO-programma
De indieners TOG en SDP willen het programma OKO (Open en Kansrijk Opvoeden) stopzetten zodra het contract met het Trimbos-instituut eindigt. Ze vinden dat landelijke overheid en scholen voldoende verantwoordelijkheid dragen in voorlichting en bewustwording. De motie werd verworpen.

Stemming
De Programmabegroting werd met 21 stemmen voor en 4 tegen (GAAN en GJZ) aangenomen.

‘Een mooi besluit, we kunnen weer door, ‘aldus voorzitter burgemeester Grootenboer.