Het 86e Bachconcert op koororgel, vleugel en hoofdorgel

Middelharnis - Op zaterdagavond 1 maart (20.00 uur) hoopt Paul Kieviet in de Grote of Sint Michaëlskerk te Middelharnis het 86^e Bachconcert te geven. Deze keer worden alle drie de instrumenten die de kerk rijk is, gebruikt: het Fama-koororgel, de Erard-vleugel en het grote Leeflang-orgel. Een uitgekiende afwisseling tussen beroemde en tamelijk onbekende werken van de meester. Juist die wat “verborgen” Bachwerken kunnen heel verrassend zijn!

Zo is de Canzona in d (BWV 588) een prachtig stuk met een subtiele sfeer. In twee delen wordt het zangerige thema uitgewerkt. De fraaie fluitstemmen van het koororgel komen hier mooi tot hun recht. 

Das wohltemperirte Klavier is één van de belangrijkste werken van Bach. Het verscheen in 1722 als een verzameling Preludia en Fuga’s, in alle 24 toonsoorten (12 toetsen, zowel in majeur als mineur). In 1742 herhaalde Bach dit nog eens in de vorm van een tweede deel. Een verbluffende rijkdom aan compositietechnieken komt langs in deze muziek. Paul Kieviet voert de eerste vier Preludia uit het eerste deel uit (in C, c, Cis en cis, BWV 846-849). 

Een uitzonderlijk Bachwerk is de Fantasia en Fuga in g (BWV 542): de Fantasia is met haar improviserende karakter en dramatische, zelfs schokkende akkoordgebruik “modern”. Na al deze spanningen moet er wel een ontlading komen: een flitsende fuga. Vijfentwintig jaar na Bachs overlijden stond het bekend als “das allerbeste Pedal-Stück vom Herrn Johann Sebastian Bach”. Al even uniek is de grote bewerking over “Vater unser im Himmelreich” (BWV 682), het Gebed des Heeren. De meest complexe liedbewerking die Bach ooit schreef: een vijfstemmige, waarin een trio met hectische ritmes wordt geweven door de melodie in canon. Bijzondere luisterervaring!

De Allabreve in D (BWV 589) voert in de klankwereld van de zestiende eeuw, de stile antico. Een prachtig, evenwichtig, polyfoon werk. Streng van stijl, met een expressief slot. De Fuga in c (BWV 575) is, integendeel, super licht van toon. Een sprankelend thema met snelle zestienden en expressieve pauzes. Het heeft wel een verrassing in petto… 

Over het lied Erbarm dich mein, o Herre Gott”, de Duitse versie van Psalm 51, één van de boetepsalmen, schreef Bach een originele compositie (BWV 721). De melodie wordt van begin tot eind begeleid met expressieve akkoorden, die de tekst van de Psalm onderstrepen.

De Passacaglia in c (BWV 582) is één van de bekendste en meest geliefde werken van de meester. Het stuk getuigt van Bachs bewondering voor Dietrich Buxtehude; het éénstemmige begin (thema op het pedaal) lijkt zo overgenomen uit de Passacaglia van zijn leermeester uit Lübeck. Bach verlengt het thema, voegt twintig variaties toe, plus een dubbelfuga over het thema. Na een ongekende spanningsopbouw culmineert de fuga in een magistraal slot. De negentiende-eeuwse componist Robert Schumann beschreef de variaties als “zo ingenieus met elkaar verweven dat men nooit kan ophouden zich te verbazen”. Een prachtige bekroning van het concert. 

U bent van harte welkom. De toegang is uw gift.