Dalende trend in strandafval verbergt dreiging plasticvervuiling

Cadzand - Zaterdag 1 augustus ging in Cadzand en op Schiermonnikoog de landelijke Boskalis Beach Cleanup Tour van Stichting De Noordzee van start. Het is de dertiende editie van de grootste strandopruimactie van Nederland. Dertig etappes lang zetten ruim 1.900 vrijwilligers zich in om de Nederlandse stranden schoon te maken. Hoewel uit onderzoek blijkt dat de Nederlandse stranden de afgelopen jaren schoner zijn geworden, blijft een groot en onzichtbaar probleem bestaan: de kust ligt bezaaid met kleine stukjes plastic. Daarom vraagt Stichting De Noordzee dit jaar extra aandacht voor plasticvervuiling. Op zaterdag 15 augustus worden in Zandvoort de eindresultaten gepresenteerd.

Van opruimen naar oplossen 
Sinds 2013 heeft Stichting De Noordzee met hulp van tienduizenden vrijwilligers al meer dan 119.000 kilo afval opgeruimd tijdens de Tour. Hard nodig, want de Noordzee is ons grootste natuurgebied en vervuiling is schadelijk voor de dieren die erin leven. Zeevogels, vissen en zeezoogdieren raken verstrikt in afval of eten het op. Elk stukje afval dat wordt opgeruimd, komt niet in de natuur terecht.

Veranderende samenstelling van strandafval
Al 25 jaar doet Stichting De Noordzee onderzoek naar de samenstelling en herkomst van strandafval. Die kennis wordt gebruikt om aandacht te vragen voor de oorzaken van vervuiling en te voorkomen dat afval op het strand terecht komt. Zodat het afvalprobleem ook echt wordt opgelost.

Uit de verzamelde data blijkt dat de gemiddelde hoeveelheid strandafval afneemt, zowel in kilo’s als in stuks. Goed nieuws, maar als je inzoomt op kleiner en lichter afval zie je een andere trend. De trend voor kleine plastics neemt in tegenstelling tot groter afval niet af.

Gita Maas, Projectleider Noordzeeverontreiniging van Stichting De Noordzee: “Deze kleine stukjes plastic zijn veel moeilijker op te ruimen dan groter afval en verspreiden zich snel door het hele ecosysteem. Dat kan potentieel levensgevaarlijk zijn voor dieren én mensen.” 

Micro- en mesoplastics: Klein, maar niet fijn
Microplastics (< 5 mm) en mesoplastics (5–25 mm) ontstaan wanneer grotere stukken plastic afval uiteenvallen in steeds kleinere deeltjes. Daarnaast belanden kleine stukjes afval ook direct in het milieu, bijvoorbeeld in de vorm van plastic pellets, de grondstof van de plasticindustrie. 

Hoewel onderzoek naar de specifieke effecten van microplastics op het milieu en de menselijke gezondheid nog in de kinderschoenen staat, is één ding duidelijk: plastic hoort niet thuis in zee of op het strand.

De plastickraan moet dicht
De Tour vraagt dit jaar extra aandacht voor preventie. “Voorkomen is beter dan genezen. Daarom moet de plastickraan dicht en moeten we voorkomen dat plastic überhaupt in het milieu terechtkomt. Ook ontbreken maatregelen om het bestaande plastic afval in zee, dat steeds verder afbreekt, op te ruimen” aldus Gita Maas van Stichting De Noordzee.

Vrijwilligers kloppend hart van de Tour 
Zonder de duizenden vrijwilligers die de komende twee weken weer hun handen uit de mouwen steken, zou de Tour niet bestaan. Gita Maas: “Het is hartverwarmend om te zien hoeveel liefde er voor de Noordzee is, en hoeveel Nederlanders zich in willen zetten voor een schone Noordzeekust.”

Over Stichting De Noordzee
Stichting De Noordzee zet zich al 46 jaar in voor een schone en gezonde Noordzee. De stichting werkt samen met overheden, bedrijven, wetenschap en burgers om het unieke ecosysteem van de Noordzee te beschermen en te versterken, en combineert beleidsbeïnvloeding, wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke betrokkenheid.