Water Natuurlijk: Bomen niet beschermd

Water Natuurlijk vindt bomen belangrijk. Voor klimaat en biodiversiteit moeten we zeker oudere bomen koesteren. Er zijn ook wetten die bomen zouden moeten beschermen. De herhaalde kap van bomen voor een fietspad bij ’s-Gravendeel laat een andere praktijk zien. Overheden zoeken de grenzen van de wet op en gaan daar overheen. De wettelijke bescherming is vooral een papieren tijger.

Een nieuw fietspad langs de provinciale weg bij ’s-Gravendeel was een mooi initiatief van de provincie Zuid-Holland, de gemeente Hoeksche Waard, het waterschap Hollandse Delta en het wegschap Kiltunnel. Een aanwinst voor de streek, maar het ging ten koste van de natuur. Ook bomen moesten het ontgelden. Elke vorm van compensatie wezen de gezamenlijke overheden van de hand en een rechter moet zich nog uitspreken of dat binnen de perken van de wet is. Duidelijk is dat de overheden liever belastinggeld steken in juristen en procedures dan in natuurherstel.

Herhaalde bomenkap
Er stonden bomen waar het fietspad moest komen en dus moesten de bomen wijken. In 2023 kapte men 31 bomen. Er werd volgens de regels een kapmelding gedaan en er kwam een herplantplicht. Na het starten van een juridische procedure werd er 1 nieuwe boom geplant. De overige 30 waren onderdeel van een bosje en met de bomen verdween ook de ondergroei aan struiken. De overheden bedachten dat aanplant van struiken aan de rand van het bosje beter was voor de biodiversiteit. Resultaat: 30 bomen minder.

Een tweede kapactie kwam van de provincie Zuid-Holland. Als beheerder van het nieuwe fietspad bedacht men dat een aantal bomen naar het licht toe zou gaan groeien en op termijn boven het fietspad gaan hangen. Een nieuwe rij bomen ging voor de bijl. Hoeveel, is ongewis. De vereiste kapmelding bleef achterwege.

De derde kapactie volgde afgelopen winter. Ongeveer 160 bomen van zo’n 50 jaar oud legden het loodje. Het waren vooral Essen die ziek zouden zijn en een risico voor het fietspad zouden vormen. En weer bleef de wettelijk vereiste kapmelding achterwege. Een aangifte en handhavingsverzoek van de regiovoorzitter van Water Natuurlijk leidde tot een onderzoek door de Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid.

In de beschikking van de Omgevingsdienst wordt het gedrag van de overheden als ‘onverschillig’ getypeerd. Er is proces-verbaal opgemaakt, maar het gaat om een beperkte administratieve overtreding die eenvoudig ongedaan gemaakt kan worden door achteraf alsnog te melden, aldus de dienst. De wet heeft dus geen probleem met de kap. Niemand beoordeelt ook of kap noodzakelijk is. Als de melding klopt, is het in orde. En het kan ook na de kap. Dat maakt de bescherming van bomen tot een wassen neus. Een bureaucratisch circus waar veel belastinggeld naar toe gaat en waar geen boom beter van wordt.

- Joost Kievit MSc