Nieuwe coalitiepartners worden geknipt en geschoren

Oude-Tonge – Coalitiepartners Jos de Jonge (TOG), Tim Jochems (CDA) en Jeffrey Verlegh (D66) presenteren dinsdag 16 juni hun coalitieakkoord. Om goed voor de dag te komen, bezochten de drie heren vrijdag de kapsalon van MRS, waar ze toevallig alle drie klant zijn. Onze redactie mocht aanschuiven voor wat politiek knip- en scheerwerk.

Door Jacquelien Wielaard

‘Eiland van kracht en kansen’, zo luidt de naam van het coalitieprogramma. Het heeft een positieve klank, al zal tijdens het interview ook blijken dat de titel van het vorige akkoord, Samen keuzes maken, nog geregeld voorbij komt.

Het werd uiteindelijk D66 die mocht aanschuiven bij TOG en CDA. Dat zorgde voor enige verbazing. Kun je volgens jou, Jeffrey, nu spreken van een driepartijen-akkoord, of…
Jeffrey: ‘…of hangt D66 er op basis van zetelaantal maar een beetje bij? Dat zou je misschien denken, maar ik heb met deze heren weken in een hok gezeten en we hebben alles met z’n drieën gedaan. Misschien ligt de keuze voor D66 voor sommigen niet voor de hand, maar ik denk dat je de Haagse ideologie los kunt laten. Het gaat hier om lokale kwesties en om de inwoners van Goeree-Overflakkee.’

Formeren is vooral partijprogramma’s vergelijken, maar misschien kijk je ook naar de personen als het gaat om samenwerken?
Jos: ‘Je kijkt op verschillende manieren naar de beste combinaties. Daar heeft ook Geerten Bogaard naar gekeken. Jeffrey heeft vier jaar naast mij gezeten in de raadszaal en de klik was er toen ook. We vonden elkaar op basis van overeenkomsten.’

Hoe kwam het coalitieprogramma tot stand?
Jos: ‘We hebben zo breed mogelijk gekeken naar wat er speelt, niet alleen vanuit de politiek. Er zijn gesprekken gevoerd met externe organisaties. Ook met de andere fracties zijn we in gesprek gegaan. De burgemeester en de raadsfracties konden op enig moment ook reflecteren op een concept.’

We zijn benieuwd naar het programma en leggen jullie alvast enkele thema’s voor.

Asiel en migratie, een actueel thema, zeker nu er een nieuw verzoek van het COA ligt voor permanente opvang.
Tim: ‘Dit was natuurlijk een onderwerp waarbij we elkaar moesten vinden, maar waar we wel samen uit zijn gekomen. Dat vind ik tekenend voor deze coalitie. Het had hier op stuk kunnen lopen. We hebben een midden gezocht waar we alle drie mee konden instemmen’
Jos: ‘De boot in Middelharnis vertrekt op 1 september; dat was al besloten door het huidige college. De boot in Stellendam blijft voorlopig nog even liggen, maar er wordt wel gekeken naar andere opvanglocaties. We willen in ieder geval geen grootschalige opvang.’
Jeffrey: „Er zijn gemeenten die helemaal niets doen, waaronder een aantal om ons heen. Hier is al veel gedaan aan huisvesting voor vluchtelingen en migranten. Je kunt ook regionaal afspraken maken. Maar als kleinschalige opvang in de dorpen toch wordt overwogen, vinden eerst gesprekken plaats met inwoners en omwonenden.”

Wordt de zondagsrust specifiek benoemd in het programma?.
Tim: ‘Ja. Voor het CDA zou de nota zondagsrust prima zijn zoals die nu is. Maar we begrijpen ook de behoefte aan ruimte voor evenementen en horeca. We willen kijken naar ruimere openingstijden voor de horeca in de nacht van zaterdag op zondag. De bestaande afspraken over winkelopenstelling op zondag blijven ongewijzigd. Daarmee sluiten we ook aan bij de wens van veel lokale ondernemers’
Jeffrey: ‘We hebben afgesproken de Nota Zondagsrust te actualiseren. Zondagsrust is als een scheidslijn door de samenleving getrokken en dat is jammer. We willen met verschillende organisaties in gesprek en zoeken niet naar een voor- of tegenverhaal, maar naar een oplossing waarbij we rekening houden met elkaar.’

Woningbouw, daar werd waarschijnlijk snel consensus bereikt. Zien we concrete voorstellen terug in het programma?
Jeffrey: ‘Wij vinden alle drie dat er gebouwd moet worden, juist ook in de kleinere kernen. We zijn voorstander van actief grondbeleid, waarbij de gemeente grond koopt en de regie houdt, met name in dorpen als Achthuizen en Herkingen. Voor grote projecten blijven projectontwikkelaars nodig.’
Jos: ‘Overigens hebben we elkaar in de vorige periode al gevonden in een motie over actief grondbeleid.’

Voor wat betreft afvalverwerking waarschijnlijk weinig verrassingen, want D66 maakte al een draai door in te stemmen met de motie tijdens de afgelopen raadsvergadering?
Jeffrey: ‘Dat vond ik geen draai. Het doel van D66 is uiteindelijk: minder restafval. Die motie gaat niet alleen over meer gemak voor inwoners, maar ook over milieu en circulariteit.’
Jos: ‘Bij Omrin (Friese duurzame afvalverwerker-red.) hebben we gezien dat het goedkoper, efficiënter én milieuvriendelijker kan dus daar willen we hier ook naar toe.’

Hoe expliciet zijn de afspraken over duurzaamheid? D66 lijkt ambitieuzer dan TOG en CDA.
Jeffrey: ‘Dit is zo’n onderwerp waarbij we als coalitie hooguit richtinggevend zijn. Ontwikkelingen gaan snel en we willen onszelf niet klemzetten. Er lopen al diverse projecten, zoals Power-to-Heat en Stad-Aardgasvrij. Die laten zien dat duurzaamheid en betaalbaarheid elkaar niet hoeven uit te sluiten.’
Jos: ‘Binnen TOG zijn we er niet heel expliciet over. We willen het landschap behouden en niet vooroplopen met prestigeprojecten. Maar initiatieven met voldoende draagvlak die ten goede komen aan inwoners staan wij niet in de weg.’
Jeffrey: ‘En vergeet niet dat we al een goede uitgangspositie hebben, bijvoorbeeld op het gebied van energiebesparende maatregelen.’

Jeugd en preventie, hier zien we in de verkiezingsprogramma’s grote verschillen tussen TOG en D66.
Jos: ‘Er zijn landelijke campagnes en dat is prima, maar wij willen vanuit de gemeente geen geld meer geven voor een Trimboslabel. Dat geld zien we liever rechtstreeks ten goede komen aan de jeugd, bijvoorbeeld via een jeugd-activiteitenfonds.’
Jeffrey: ‘We zijn gaan kijken of het goedkoper kon. Minder geld voor communicatie, meer in activiteiten. Je kunt veel geld steken in het ‘achter de voordeur komen’ maar als je vervolgens geen alternatieven biedt, schiet dat niet op. Dus dan liever dat geld besteden aan sport, cultuur of andere jeugdactiviteiten.’

Komt het onderwerp inclusie aan de orde?
Jos: ‘We hebben er geen aparte paragraaf aan gewijd. Dat hoeft wat mij betreft ook niet. We dienen alle inwoners van het eiland. Dat zegt genoeg. Als er misstanden ontstaan, moet je daar natuurlijk wel samen naar kijken.’
Heeft D66 hier moeten schikken?
Jeffrey: ‘Zo zie ik het niet. In de inleiding van het coalitieprogramma staat heel duidelijk dat we er voor iedereen zijn, met respect voor ieders achtergrond, geaardheid en overtuiging.’

Wat gaan jullie níét of wel doen om de plannen betaalbaar te houden?
Jos: ‘Liever geen voorzieningen schrappen. De toeristenbelasting kan bijvoorbeeld omhoog, maar daarover gaan we eerst met de partijen in gesprek. Los daarvan: we moeten samen keuzes maken. Dat was eerder ook al de boodschap, maar in dit coalitieakkoord is er wel sprake van een hardere lijn.
Tim: ‘We hebben sommige zaken versoberd. Maar er zijn ook plannen waar we samen met de gemeenteraad opnieuw naar willen kijken. Bijvoorbeeld de Kerkenvisie (onderzoek naar gebruik van de kerkgebouwen – red.) . Er is simpelweg onvoldoende personeel beschikbaar om vijftig kerken te onderzoeken.’
Jeffrey: ‘Wat onze coalitievorming heeft bemoeilijkt, is dat de moeilijke keuzes door de vorige coalitie niet of nauwelijks zijn gemaakt.’

Tim gaf in een eerder interview aan dat er te weinig werd gekeken of politieke beloftes ook daadwerkelijk worden nagekomen. Hoe ga je dat nu aanpakken?
Tim: ‘Door continu de vinger aan de pols te houden.’
Jos ‘In het akkoord staat letterlijk dat we na twee jaar evalueren, met elkaar én met de oppositie.’

Jeffrey pleitte er eerder voor om meer naar buiten te treden en contacten op te bouwen met de regio en provincie. Zien we dat terug in het programma?
Jeffrey: ,’Sterker nog, we hebben er een heel hoofdstuk aan gewijd. Per thema bekijken we hoe we meer invulling kunnen geven aan netwerken, lobbyen en samenwerking.’
Is TOG niet wat meer naar binnen gericht?
Jos: ‘Nee, juist niet. Contacten buiten het eiland vinden wij ontzettend belangrijk. We willen dat het eiland kan groeien en bloeien en daarbij willen we zo veel mogelijk middelen en expertise naar het eiland halen. Dat zie je overigens terug in onze keuze voor de kandidaat-wethouders.’

Tot zover de thema’s. Wat wordt voor jullie de grootste uitdaging?
Jos: ‘Samenwerken met de andere partijen in de raad. We steken nadrukkelijk de hand uit naar alle partijen.’
Jeffrey: ‘Alle thema’s vragen om goede besluiten en actie. Dat kunnen we niet alleen; daar hebben we de hele raad bij nodig.’
Tim: ‘De financiën lopen als een rode draad door alle thema’s. Dat maakt het lastig. We zullen die pijnlijke keuzes moeten maken. Een moeilijke puzzel maar wel een die we met z’n allen moeten leggen.’

Tot slot, Tim: ‘Ik wil vooral benadrukken dat we met z’n drieën heel prettig hebben gewerkt. Het was keihard werken, maar ook heel gezellig.’
Jeffrey: ‘Zeker.’
Jos: ‘Helemaal mee eens. Ook dank aan de formateur, het schrijfteam en de kappers voor het gebruik van deze locatie.’

Jos de Jonge, Tim Jochems en Jeffrey Verlegh:

Ze zijn er klaar voor.