Hoe verleid je een regenworm?
Natuur kan alleen bestaan wanneer er kringlopen van stoffen plaatsvinden. Deze stofwisseling gebeurt in levende organismen. Wormen zijn belangrijk in het midden van kringlopen. Wormen behoren tot de groep afvaleters. Zij eten bijvoorbeeld blad dat door bacteriën, schimmels en springstaarten al gedeeltelijk is afgebroken. In het lichaam van de worm wordt het blad verder afgebroken. Door het afgebroken blad wordt de grond humusrijk. Verder zorgen de gangen die ontstaan, doordat de wormen zich door de aarde eten, voor een doorluchtige bodem en voor een betere doorlating van het water bij regenval.
Door Marias Velthuizen
Trappen
Trappen hebben wij nodig om omhoog te komen. Het woord zit ook in dauwtrappen (vroege ochtendwandeling). Een geliefd dauwtrappen vindt plaats op Hemelvaartsdag. Vooral vogelliefhebbers trekken er dan vroeg op uit om vogels te spotten. In de tijd toen ik nog beter kon horen en Beter Horen nog niet nodig had, ben ik vele keren mee geweest, op Hemelvaartsdag, met het dauwtrappen rond de Bokkenpolder bij Goedereede. Het hoogtepunt was altijd het horen van de nachtegaal en de zomertortel. Beide vogels nemen in aantal af. Schrikbarend is de afname van de zomertortel. De zomertortel is de enige trekvogel van de inheemse duivenfamilie die Nederland kent. Ze trekken via Frankrijk en Gibraltar naar West-Afrika en weer terug. Deze reis is levensgevaarlijk voor dit prachtige duifje, want er wordt onderweg vol op ze geschoten. Dit voor een hapje dat je in je holle kies kunt steken. In Nederland hebben ze het ook moeilijk. Veel hagen zijn gerooid. Er wordt bijna geen zomergraan meer gezaaid. Aan de randen van een perceel zomergraan groeien altijd planten die weer zaad geven waar de zomertortel dol op is. Ook wordt onkruid veel met chemische bestrijdingsmiddelen bespoten. Zo zijn er weinig plekken voor ze om te broeden en kunnen ze minder voedsel vinden.
Trappen kennen wij ook van de zwemexamens. Om je diploma A te halen moet je, om boven water te blijven, 15 seconden watertrappen en bij diploma B 15 seconden met kleren aan. Vogels kennen de kunst van trappen ook. Regelmatig zie ik bij regen meeuwen druk op en neer stappoen in een grasveld. Door het stappen gaat de grond trillen en komen de wormen omhoog. Zo vinden ze op een slimme manier een lekker hapje. Hobbykippen die vrij rond lopen krabben graag in de grond. Door het krabben trilt de bodem voldoende en komt menig wormpje omhoog en wordt door de kippen verorberd. Overal in de grond zit PFAS. Doordat wormen zich door de aarde eten, hoopt de giftige stof zich op in de worm. De kippen eten de wormen. De PFAS komt in de eieren en via het ei in de mens. De PFAS in je lichaam raak je nooit meer kwijt. Het RIVM adviseert daarom voorzichtig te zijn met het eten van eieren van hobbykippen of kinderboerderijkippen. Vooral vrouwen in verwachting en kleine kinderen kunnen beter geen eieren van deze kippen eten.
De clivia
Mijn overbuurman heeft nog de ouderwetse bekende oranje bloeiende clivia. Hij stekt de plant regelmatig. In het raamkozijn van zijn bijkeuken staan ze op een rij. Van hem krijg ik een stek. Deze bloeit ieder jaar prachtig. In 2025 denk ik: ‘Ik zal de plant eens verpotten.'De plant laat ik 's zomers buiten staan. In de herfst verhuist hij naar de vliering. Komt de bloeiknop tevoorschijn dan komt de clivia weer in de kamer. Zo ook dit jaar. In de zomer is de pot door de wind een keer omgewaaid en heeft een poosje in de tuin gelegen. Eenmaal binnen ziet Marian, mijn partner, dat de grond boven in de pot aan één kant hoger ligt dan aan de andere kant. ‘Even gladstrijken' denkt zij. Door het gladstrijken begint de grond kennelijk te trillen. Opeens verschijnt er midden in de pot uit de grond een dikke regenworm. Gelukkig raakt zij niet in paniek. In tegendeel, zij is nieuwsgierig naar wat er nu verder gebeurt. Het geduldig wachten wordt beloond. Lumbricidus terrestis kruipt weer langzaam terug in zijn gang. Hier voelt hij zich het meest op zijn gemak.